Zadanie z zakresu zdrowia publicznego polegającego na przeprowadzeniu działań edukacyjno-informacyjnych z zakresu profilaktyki nadwagi i otyłości oraz innych chorób cywilizacyjnych skierowanych do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, ich rodziców lub opiekunów oraz pracowników szkół z województwa mazowieckiego w ramach zadania pn.: „Lekcje o zdrowym żywieniu” na lata 2026-2027
W szkołach z terenu województwa mazowieckiego realizowane są zajęcia edukacyjne z zakresu zdrowego odżywiania skierowane do następujących grup:
- uczniów klas VII–VIII szkoły podstawowej;
- uczniów szkół ponadpodstawowych;
- rodziców/opiekunów prawnych uczniów uczestniczących w lekcjach o zdrowym żywieniu;
- pracowników szkół, w tym kadry pedagogicznej, osób odpowiedzialnych za żywienie dzieci w szkołach, pielęgniarek/higienistek szkolnych odpowiedzialnych w szkołach za profilaktyczną opiekę zdrowotną nad uczniami.
Poruszane zagadnienia dotyczą m.in.:
- istoty, znaczenia oraz zaleceń dotyczących prawidłowego żywienia;
- głównych nieprawidłowości w żywieniu;
- czynników wpływających na wybory żywieniowe i podejmowanie aktywności fizycznej przez młodzież;
- zależności między odżywianiem a zdrowiem psychicznym i ich wzajemnym wpływem na kształtowanie właściwych postaw zdrowotnych i nawyków żywieniowych;
- wykrywanie ryzyka problemów związanych z jedzeniem, w tym rozwoju otyłości, niedożywienia oraz zaburzeń odżywiania (anoreksji i bulimii);
- tworzenia w szkole i w domu warunków sprzyjających prawidłowemu żywieniu
i aktywności fizycznej.
Zajęcia prowadzone są w oparciu o scenariusze lekcji o zdrowym żywieniu opracowane przez specjalistów Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego na zlecenie Województwa Mazowieckiego.
Lekcje o zdrowym żywieniu
Celem realizowanych zajęć skierowanych do młodzieży jest zwiększanie wiedzy uczniów na temat:
- sposobu żywienia zgodnego z aktualnymi zaleceniami żywieniowymi;
- zależności między odżywianiem a zdrowiem psychicznym;
- zaleceń dotyczących codziennej aktywności fizycznej, oraz zachęcanie uczniów do:
- praktykowania zaleceń żywieniowych w codziennym życiu, w tym przede wszystkim do zwiększenia spożycia warzyw i owoców, produktów zbożowych z pełnego przemiału, mleka i produktów mlecznych oraz ryb przy równoczesnym ograniczeniu spożycia tłuszczu, cukru, i słodyczy, soli kuchennej i słonych przekąsek;
- zwiększenia poziomu aktywności fizycznej.
Uczniowie uczestniczą w pięciu 45-minutowych spotkaniach edukacyjnych.
Warsztaty dla osób dorosłych:
Celem programów skierowanych do osób dorosłych jest:
- zachęcanie do wspierania dzieci i młodzieży w kształtowaniu zachowań prozdrowotnych związanych z żywieniem i aktywnością fizyczną;
- uświadamianie, że tworzą modele zachowań zdrowotnych dla swoich podopiecznych;
- zwiększenie wiedzy na temat:
- potrzeb żywieniowych młodzieży;
- zasad żywienia młodzieży, aktualnych norm żywieniowych odpowiednich dla wieku i płci, zasad układania jadłospisów;
- metod oceny stanu odżywienia nastolatków, w tym wykrywania ryzyka rozwoju otyłości, niedożywienia oraz zaburzeń odżywiania;
- znaczenia aktywności fizycznej dla zdrowia młodzieży wraz z praktycznymi wskazówkami organizowania aktywności fizycznej;
Problem zdrowotny
Prawidłowe żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych wpływających na zdrowie i rozwój człowieka, a polegać powinno na pokryciu zapotrzebowania organizmu na energię i wszystkie niezbędne składniki. Do grupy najbardziej narażonej na skutki nieprawidłowego żywienia należą dzieci i młodzież. Nieprawidłowe żywienie w okresie wzrostu i rozwoju organizmu stwarza duże ryzyko występowania zarówno niedoborów żywieniowych, jak i rozwoju nadwagi czy otyłości. One z kolei mogą prowadzić do pogorszenia wyników w nauce i zwiększać ryzyko rozwoju chorób przewlekłych w późniejszym okresie życia. Mowa tu o niezakaźnych chorobach przewlekłych zwanych także chorobami cywilizacyjnymi, do których należą między innymi: choroby układu krążenia, cukrzyca typu 2, nowotwory złośliwe czy osteoporoza. Schorzenia zależne od diety stanowią poważne wyzwanie dla specjalistów, jednak ich ryzyko można zminimalizować poprzez stosowanie odpowiedniej profilaktyki – jej podstawą jest prawidłowo zbilansowana dieta.
Wysokość środków publicznych przeznaczonych na realizację zadania: 1 500 000 zł (w tym: w 2026 r. – 750 000 zł, w 2027 r. – 750 000 zł).